ჰედერი..

2017 წლის 1 იანვრიდან ამოქმედდება მოგების გადასახადით დაბეგვრის ახალი მოდელი, რომლის შემოღების მიზანია გადასახადების ადმინისტრირების გამარტივება, ბიზნესის განვითარებისა და ეკონომიკური ზრდის ხელშეწყობა.

ძირითად სიახლეს წარმოადგენს საწარმოთა მოგების დაბეგვრის გადავადება იმ დრომდე, სანამ არ მოხდება მოგების განაწილება. აღნიშნული გაზრდის კომპანიების წვდომას ფულად სახსრებზე და წაახალისებს მიღებული მოგების რეინვესტირებას იმავე ან ახალ საქმიანობაში.

მოგების გადასახადის 15 პროცენტიანი განაკვეთი უცვლელი რჩება, თუმცა, ტექნიკურად, გადასახადი დაანგარიშდება დასაბეგრი განაცემის თანხიდან 15/85 განაკვეთის გამოყენებით. ამასთან, მოგების გადასახადით დაბეგვრა და გადახდა ყოველწლიური პრინციპის ნაცვლად,  მოხდება ყოველთვიურად, არაუგვიანეს საანგარიშო თვის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა.

დაბეგვრის ვადები

დაბეგვრის ახალი მოდელი ეხება ყველა საწარმოს, გარდა კომერციული ბანკებისა, სადაზღვევო და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებისა, საკრედიტო კავშირებისა, ლომბარდებისა, “ნავთობისა და გაზის შესახებ” კანონით დადგენილი შესაბამისი საწარმოებისა და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით მოწყობილი ტოტალიზატორებისა.

მოგების გადასახადის ახალი მოდელის მიხედვით, დაბეგვრის ობიექტს წარმოადგენს შემდეგი განაცემების ფაქტობრივად განხორციელება:

  1. დივიდენდის განაწილება
  2. სხვაობები გარიგების ფასსა და საბაზრო ფასს შორის
  3. ხარჯები, რომელიც არ უკავშირდება ეკონომიკურ საქმიანობას
  4. გადახდები, რომელიც არ უკავშირდება ეკონომიკურ საქმიანობას
  5. უსასყიდლო მიწოდება და ჩუქება
  6. წარმომადგენლობითი ხარჯები ზღვრული ოდენობის ზემოთ

დაბეგვრის ობიექტები (2)

დივიდენდის მსგავსად, დანარჩენი განაცემებიც ფაქტობრივად გადახდის მომენტის მიხედვით დაიბეგრება. თითოეული განაცემის დაბეგვრის პრინციპები განსხვავდება განაცემის ტიპისა და მიმღების მიხედვით:

  1. განაწილებული დივიდენდი

დივიდენდი იბეგრება გადახდის მომენტში, თუ ის ნაწილდება ფიზიკურ პირზე, არაკომერციულ იურიდიულ პირზე, არარეზიდენტზე ან მოგების გადასახადისგან გათავისუფლებულ საწარმოზე. დივიდენდი არ იბეგრება იმ შემთხვევაში, თუ ის ნაწილდება საწარმოზე, რომელიც გადასულია დაბეგვრის ახალ მოდელზე. იგივე წესები მოქმედებს მიღებული დივიდენდის ხელახლა განაწილებისას.

განაწილებული დივიდენდის დაბეგვრისას მნიშვნელობა არ აქვს მოგების მიღების წელს, თუმცა ორმაგად დაბეგვრის თავიდან ასაცილებლად, საწარმოს უფლება აქვს სრულად ან ნაწილობრივ ჩაითვალოს ადრე დარიცხული და გადახდილი ყოველწლიური მოგების გადასახადი  2008-2016 წლების წმინდა მოგების განაწილებისას.

  1. გარიგების და საბაზრო ფასს შორის სხვაობები

დაბეგვრის ახალი მოდელის მიხედვით, მოგების გადასახადით დაიბეგრება გარიგების ფასსა და საბაზრო ფასს შორის სხვაობა ოპერაციაზე, რომელიც განხორციელდა ურთიერთდამოკიდებულ პირთან, ოფშორულ კომპანიასთან და მოგების გადასახადისგან გათავისუფლებულ საწარმოსთან.

სხვაობა შესყიდვის ოპერაციაზე დაიბეგრება საბაზრო ფასზე მაღალი ღირებულების გადახდისას, ხოლო მიწოდების ოპერაციაზე – საბაზრო ფასზე ნაკლებ ფასად მიწოდების მომენტში.

საბაზრო ფასთან სხვაობა არ იბეგრება მოგების გადასახადით, თუ ოპერაციის მხარე არის დაბეგვრის საბიუჯეტო ორგანიზაცია ან ახალ მოდელზე მყოფი საწარმო.

  1. ხარჯები, რომელიც არ უკავშირდება ეკონომიკურ საქმიანობას

დაიბეგრება ისეთი ხარჯების გადახდა, რომელიც არ მიეკუთვნება ეკონომიკურ საქმიანობას ან არ არის მიჩნეული ასეთად დაბეგვრის მიზნებისათვის, მათ შორის აღსანიშნავია:

  • დოკუმენტურად დაუდასტურებელი ხარჯი
  • ხარჯი, რომლის მიზანიც არაა მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება
  • მიკრო ბიზნესისგან ან ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელისგან შეძენა
  • სესხზე გადახდილი პროცენტები, დადგენილ ლიმიტს ზემოთ.
  1. გადახდები, რომელიც არ უკავშირდება ეკონომიკურ საქმიანობას

დაბეგვრას ასევე დაექვემდებარება გარკვეული ტიპის გადახდები, რომელიც დაბეგვრის მიზნებისათვის არ იქნა მიჩნეული ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებულად, მათ შორის აღსანიშნავია:

  • ფიზიკური პირისთვის, არარეზიდენტისთვის ან მოგების გადასახადისგან გათავისუფლებული პირისათვის გაცემული სესხის ძირითადი თანხის გადახდა
  • არარეზიდენტი საწარმოს ან მოგების გადასახადისგან გათავისუფლებული პირის წილის შესაძენად ან კაპიტალის გასაზრდელად თანხის გადახდა
  • ავანსის ან პირგასამტეხლოს გადახდა შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაში რეგისტრირებული პირის ან მოგების გადასახადისგან გათავისუფლებული პირისათვის.

აღსანიშნავია, რომ ზემოაღნიშნული გადახდების ანაზღაურების შემთხვევაში, მაგალითად, სესხის ძირის დაბრუნებისას ან ავანსის სანაცვლოდ საქონლის შეძენისას, გადახდილი მოგების გადასახადი ექვემდებარება ჩათვლას და ბიუჯეტიდან დაბრუნებას.

  1. უსასყიდლო მიწოდება და ჩუქება

მოგების გადასახადით დაბეგვრის ახალი მოდელის მიხედვით დაიბეგრება თანხის ჩუქება, უსასყიდლო მიწოდების ოპერაციები და დანაკლისები. თუმცა ზოგიერთი ამგვარი ოპერაცია დაბეგვრას არ დაექვემდებარება, მათ შორის აღსანიშნავია:

  • უსასყიდლო მიწოდება ან თანხის ჩუქება, რომელიც გადახდის წყაროსთან დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით
  • უსასყიდლო მიწოდება ან თანხის ჩუქება სახელმწიფოსთვის
  • საქველმოქმედო ორგანიზაციაზე გაცემული შემოწირულობა ზღვრული ოდენობის ფარგლებში
  • ისეთი უსასყიდლო მიწოდება, რომელიც განხორციელდა მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღების მიზნით.
  1. წარმომადგენლობითი ხარჯი ზღვრული ოდენობის ზემოთ

დაბეგვრას დაექვემდებარება წარმომადგენლობითი ხარჯის გადახდა დადგენილი ზღვრული ოდენობის ზემოთ. ამჟამად მოქმედი ლიმიტის ანალოგიურად, წარმომადგენლობითი ხარჯების დაუბეგრავად გაწევის ლიმიტი დადგინდა წინა წლის შემოსავლის ან ხარჯის ერთი პროცენტის ოდენობით.

საგადასახადო კოდექსში შესული ცვლილებები დეტალურად იხილეთ ბმულზე.

საკონტაქტო პირი:  ბიდიოს საგადასახადო სპეციალისტი – შალვა კილასონია, 595 034 950, skilasonia@bdo.ge

Leave a Reply